Bệnh viêm đường tiết niệu chớ nên coi thường!

Mục lục [ Ẩn ]

Nhiễm trùng đường tiểu hay viêm đường tiểu rất hay gặp ở người trưởng thành đã có quan hệ tình dục. Bệnh rất dễ biến chứng và tái phát, bài viết dưới đây chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh này.

Bệnh viêm đường tiết niệu
Bệnh viêm đường tiết niệu

Viêm đường tiết niệu là bệnh gì?

Viêm đường tiết niệu là tình trạng mầm bệnh (phổ biến nhât là vi khuẩn) xâm nhập vào hệ tiết niệu (gồm niệu đạo, bàng quang, niệu quản, thận) và gây ra các phản ứng của cơ thể chống lại sự xâm nhập đó của tác nhân gây bệnh đó.

Phân loại bệnh viêm đường tiết niệu

Có thể phân loại bệnh viêm đường tiết niệu ở người lớn theo nhiều cách khác nhau: Theo vị trí, theo diễn biến và theo mức độ tái phát của bệnh.

Phân loại theo vị trí

  • Nhiễm trùng niệu trên: Viêm thận – bể thận cấp tính, viêm thận – bể thận mạn tính, viêm thận ngược chiều, thận hư mủ, áp xe thận.
  • Nhiễm trùng niệu dưới: Viêm bàng quang, viêm niệu đạo, trong đó viêm niệu đạo gồm viêm tinh hoàn và viêm tuyến tiền liệt.
Nhiễm trùng tiểu
Nhiễm trùng đường tiết niệu

Phân loại theo diễn biến

  • Nhiễm khuẩn tiết niệu không biến chứng (Nhiễm khuẩn tiết niệu cấp): Nhiễm khuẩn chỉ xảy ra tại một vị trí của cơ quan hệ tiết niệu và nếu được điều trị đúng thì tổn thương do viêm được khỏi hoàn toàn, không có tái phát. Thường gặp ở người trẻ có hoạt động tình dục, tiết niệu bình thường.
  • Nhiễm khuẩn tiết niệu biến chứng (Nhiễm khuẩn tiết niệu mạn): Nhiễm khuẩn tiết niệu cấp không rõ triệu chứng nên không được điều trị, hoặc điều trị không khiến bệnh tiến triển mạn tính, tái đi phát lại nhiều đợt. Thường gặp ở người có bất thường ở hệ tiết niệu, đặt catheter, rối loạn thần kinh bài tiết.

Phân loại theo độ tái phát

  • Nhiễm khuẩn niệu riêng lẻ: Nhiễm khuẩn tiết niệu lần đầu, hoặc nhiễm khuẩn niệu tái diễn sớm nhất sau 6 tháng sau khi điều trị nhiễm khuẩn niệu lần đầu.
  • Nhiễm khuẩn niệu tái đi tái lại: gồm 2 loại nhiễm khuẩn niệu tái phát (Là nhiễm khuẩn niệu tái phát trong vòng 2 tuần khi ngừng điều trị với kháng sinh và nguyên nhân vẫn là chủng vi khuẩn gây bệnh lúc đầu) và nhiễm khuẩn tiết niệu tái nhiễm (Là nhiễm khuẩn niệu xuất hiện sau một thời gian dài sau lần nhiễm khuẩn niệu lần đầu và vi khuẩn gây bệnh khác với vi khuẩn gây bệnh lúc đầu).

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây bệnh viêm đường tiết niệu

Bạn sẽ ngạc nhiên với nhiều nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ gây bệnh viêm đường tiết niệu. Bởi nhiều thứ xuất phát từ những điều rất bình thường trong cuộc sống của bạn.

Nguyên nhân gây bệnh viêm đường tiết niệu

Có 4 con đường để vi khuẩn xâm nhập vào hệ tiết niệu và gây nên bệnh viêm đường tiết niệu cho bạn:

  • Nhiễm khuẩn tiết niệu ngược dòng.
  • Nhiễm khuẩn tiết niệu đường máu.
  • Nhiễm khuẩn tiết niệu đường bạch huyết.
  • Nhiễm khuẩn tiết niệu từ các cơ quan lân cận.

Trong đó, nhiễm khuẩn tiết niệu ngược dòng là con đường gây bệnh viêm đường tiết niệu chủ yếu nhất, khi mà:

  • Mầm bệnh lây từ phân trong đại tràng sang bộ phận sinh dục ngoài (Điều này lại có 2 nguyên nhân chính là bạn vệ sinh không đúng cách và quan hệ tình dục không an toàn).
  • Thông thường, nước tiểu được đào thải ra ngoài khi bạn đi tiểu sẽ đẩy vi khuẩn ra khỏi niệu đạo. Tuy nhiên, nếu có quá nhiều vi khuẩn, việc đi tiểu có thể không ngăn ngừa được sự lây lan của chúng.
  • Khi đó, các vi khuẩn có thể đi lên niệu đậ và đến bàng quang, nơi chúng có thể phát triển và gây viêm.
  • Viêm có thể lan rộng hơn khi vi khuẩn di chuyển từ bàng quang qua niệu quản.
  • Nếu chúng đến thận, chúng có thể gây nhiễm trùng thận (viêm bể thận) – một tình trạng rất nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời.

Vậy thường những thủ phạm nào sử dụng các con đường trên để có thể gây bệnh viêm đường tiết niệu cho bạn?

  • Ít nhất 90% các trường hợp viêm đường tiết niệu là bởi một loại vi khuẩn có tên Escherichia coli, còn được gọi là E.coli  bởi chúng thường tồn tại trong đại tràng và xung quanh hậu môn của bạn.
Vi khuẩn E.coli là nguyên nhân chính gây bệnh viêm đường tiết niệu
Vi khuẩn E.coli là nguyên nhân chính gây bệnh viêm đường tiết niệu
  • Cùng với E.coli, các vi khuẩn Enterobacteriaceae, Staphylococcus aureus, Staphylococcus saprophyticus, Enterococcus, Pseudomonas spp, Streptococcus nhóm B, nhóm A và nấm Candida albicans tạo thành nhóm vi sinh vật phổ biến nhất gây bệnh viêm đường tiết niệu.
  • Một số vi sinh vật ít gặp hơn như Ureaplasma urealyticum, Mobiluncus sp, Leptospira sp, Chlamydia trachomatis,…

Yếu tố nguy cơ gây bệnh viêm đường tiết niệu

Bạn sẽ có nguy cơ cao bị bệnh viêm đường tiết niệu nếu bạn:

Là nữ giới bởi:

  • Đường niệu đạo của phụ nữ ngắn hơn của nam giới và điều này rút ngắn khoảng cách mà vi khuẩn cần để di chuyển đến bàng quang.
  • Thời kỳ sau mãn kinh, sự suy giảm nội tiết tố nữ gây ra những thay đổi trong đường tiết niệu khiến bạn dễ bị nhiễm trùng hơn.
  • Sử dụng một số hình thức kiểm soát sự sinh sản như màng chắn tránh thai hay chất diệt tinh trùng khiến nữ giới dễ bị nhiễm trùng niệu hơn.
  • Hoạt động quan hệ tình dục có thể khiến lượng lớn vi khuẩn đi từ âm đạo đến niệu đạo của phụ nữ.

Vệ sinh sai cách: Thói quen lau từ sau ra trước sau khi đi cầu, đặc biệt ở phụ nữ vởi hành động này sẽ giúp đưa vi khuẩn vào niệu đạo, gây viêm đường tiết niệu.

Thói quen nhịn tiểu quá lâu: Khi đó, nước tiểu bị lưu giữ quá lâu trong bàng quang, tạo điều kiện cho vi khuẩn có cơ hội để nhân lên. Điều này có thể gây ra hoặc làm nặng thêm bệnh viêm đường tiết niệu.

Tắc nghẽn đường tiết niệu: Sỏi thận hay bệnh phì đại tuyến tiền liệt có thể gây khó khăn để làm rỗng bàng quang hoàn toàn. Khi đó, nước tiểu cũng bị giữ trong bàng quang quá lâu.

Sử dụng ống thông niệu: Nếu bạn không thể tự đi tiểu và cần sử dụng ống thông niệu để đưa nước tiểu thải ra khỏi cơ thể, bạn sẽ có nguy cơ bị nhiễm trùng đường tiết niệu cao hơn. Vấn đề này thường gặp ở những người nhập viện, những người có vấn đề thần kinh khó kiểm soát được khả năng đi tiểu, hay những người bị liệt.

Thủ tục ở đường tiết niệu gần đây:  Trải qua phẫu thuật tiết  niệu, hoặc kiểm tra đường tiết niệu với các dụng cụ y tế, sẽ làm tăng nguy cơ bệnh viêm đường tiết niệu hơn.

Hệ thống miễn dịch bị suy yếu: Sức chống đỡ với các tác nhân gây bệnh bị giảm sút nên bạn cũng dễ bị viêm đường tiết niệu hơn. Điều này xảy ra khi bạn bị bệnh HIV/AIDs, bệnh tiểu đường hay khi bạn sử dụng các thuốc ức chế miễn dịch như hóa trị cho bệnh nhân ung thư,…

Bất thường giải phẫu đường tiết niệu: Không cho phép nước tiểu rời khỏi cơ thể một cách bình thường hoặc khiến nước tiểu chảy ngược vào niệu đạo có nguy cơ nhiễm trùng tiểu. Những bất thường này thường được tìm thấy ở trẻ em khi còn nhỏ nhưng vẫn có thể tìm thấy ở người lớn.

Triệu chứng bệnh viêm đường tiết niệu

Bệnh viêm đường tiết niệu có thể xuất hiện với một loạt các triệu chứng, hoặc có thể hoàn toàn chẳng biểu lộ dấu hiệu gì và chỉ được chẩn đoán khi bạn thực hiện xét nghiệm nước tiểu vì một lý do nào đó.

Triệu chứng viêm đường tiết niệu thay đổi theo độ tuổi, giới tính của bạn cùng với sự tiến triển của bệnh và vị trí nhiễm trùng nhưng có thể bao gồm [1]:

  • Cảm giác nóng rát, đau buốt khi đi tiểu.
  • Thường xuyên có cảm giác muốn đi tiểu nhưng mỗi lần đi tiểu lại tiểu rất ít.
  • Nước tiểu đục màu và có mùi khai nồng.
  • Một số trường hợp nước tiểu xuất hiện màu đỏ, hồng sáng hoặc màu cola – dấu hiệu của máu trong nước tiểu.
  • Đau vùng chậu, đặc biệt là ở trung tâm của xương chậu và xung quanh khu vực xương mu của phụ nữ.

Mỗi loại nhiễm trùng có thể dẫn đến các dấu hiệu và triệu chứng cụ thể hơn, tùy thuộc vào phần nào của đường tiết niệu của bạn bị nhiễm trùng.

Phần tiết niệu bị viêm Triệu chứng
Viêm bể thận cấp tính

Đau lưng trên và bên sườn

Sốt cao

Run rẩy và ớn lạnh

Buồn nôn

Nôn
Viêm bàng quang

Áp lực vùng chậu

Khó chịu ở bụng dưới

Đi tiểu thường xuyên, đau

Máu trong nước tiểu
Viêm niệu đạo

Buốt khi đi tiểu

Tiểu ra mủ

Khám bệnh viêm đường tiết niệu        

Hãy liên lạc với bác sĩ của bạn nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu viêm đường tiết niệu nào kể trên. Và có một vài thủ tục, xét nghiệm bác sĩ có thể chỉ định cho bạn để chẩn đoán viêm đường tiết niệu, bao gồm [2]:

  • Phân tích một mẫu nước tiểu: Tìm kiếm các tế bào bạch cầu, hồng cầu hoặc vi khuẩn.
  • Nuôi cấy vi khuẩn đường tiết niệu trong phòng thí nghiệm: Giúp tìm ra loại vi khuẩn gây bệnh viêm đường tiết niệu cho bạn và sử dụng loại thuốc phù hợp nhất đối với vi khuẩn đó.
  • Chụp hình ảnh đường tiết niệu của bạn: Nếu bạn bị viêm nhiễm thường xuyên mà bác sĩ cho rằng có thể do bất thường trong đường tiết niệu, bạn có thể siêu âm, chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI).
  • Nội soi bàng quang: Nếu bạn bị UTI tái phát, bác sĩ có thể thực hiện nội soi bàng quang để xem bên trong niệu đạo và bàng quang của bạn.

Bệnh viêm đường tiết niệu có nguy hiểm không?

Khi được điều trị kịp thời và đúng cách, nhiễm trùng đường tiết niệu dưới hiếm khi dẫn đến các biến chứng. Nhưng không được điều trị, nhiễm trùng đường tiết niệu có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Các biến chứng của bệnh viêm đường tiết niệu có thể bao gồm:

  • Nhiễm trùng tái phát, đặc biệt là ở những phụ nữ trải qua hai lần nhiễm trùng tiểu trở lên trong thời gian sáu tháng hoặc bốn hoặc nhiều hơn trong vòng một năm.
  • Tổn thương thận vĩnh viễn do nhiễm trùng thận cấp tính hoặc mãn tính (viêm bể thận) do nhiễm trùng tiểu không được điều trị.
  • Tăng nguy cơ ở phụ nữ mang thai sinh con nhẹ cân hoặc sinh non.
  • Hẹp niệu đạo ở nam giới do viêm niệu đạo tái phát, trước đây được thấy với viêm niệu đạo do lậu cầu.
  • Nhiễm trùng huyết, một biến chứng có khả năng đe dọa tính mạng của nhiễm trùng, đặc biệt là nếu nhiễm trùng hoạt động theo đường tiết niệu đến thận của bạn.

Cách điều trị bệnh viêm đường tiết niệu

Cách điều trị tùy thuộc vào tình trạng bệnh viêm đường tiết niệu của bạn [3]:

Trường hợp viêm đường tiết niệu ở những người khỏe mạnh với đường tiết niệu bình thường:

Bạn có thể được điều trị bằng một đợt ngắn ngày thuốc kháng sinh.

Thông thường sử dụng một loại kháng sinh thích hợp trong 3 ngày sẽ điều trị hầu hết các trường hợp bệnh viêm đường tiết niệu không biến chứng. Tuy nhiên, cũng có trường hợp cần phải điều trị lâu hơn.

Nhiễm trùng đường tiểu uống thuốc gì
Nhiễm trùng đường tiểu uống thuốc gì?

Cảm giác đau và muốn đi tiểu thường biến mất sau một vài liều nhưng ngay cả khi cảm thấy tốt hơn, bạn vẫn phải uống đủ kháng sinh để đảm bảo tình trạng viêm đường tiết niệu được điều trị dứt điểm. Nếu không, bệnh rất có thể sẽ tái phát lại.

Phụ nữ sau mãn kinh bị viêm đường tiết niệu có thể được giúp đỡ bằng cách thay thế hormon tại chỗ (âm đạo) bằng estrogen. Vì một số bệnh nhân có thể có các vấn đề y tế khác ngăn họ sử dụng estrogen, bạn nên nói chuyện với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn trước khi bắt đầu bất kỳ điều trị.

·       Trường hợp viêm đường tiết niệu xảy ra với đường tiết niệu có bất thường hoặc khi vi khuẩn nhiễm trùng không thể được điều trị bằng nhiều loại kháng sinh:

Nếu đó là tình trạng viêm đường tiết niệu nặng, thì đợt kháng sinh điều trị dài hơn. Có khi, bạn phải sử dụng kháng sinh dưới dạng thuốc tiêm tĩnh mạch (IV).

Sau một thời gian ngắn dùng kháng sinh đường IV, bạn sẽ cần sử dụng kháng sinh bằng đường uống trong tối đa 2 tuần.

Viêm đường tiết niệu dưới thường được điều trị như một trường hợp viêm đường tiết niệu nặng.

Cách phòng ngừa bệnh viêm đường tiết niệu

Bạn có thể thực hiện các bước sau để giảm nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu:

  • Uống nhiều nước kể cả khi tình trạng viêm tiết niệu xảy ra thì việc uống nhiều nước luôn có lợi bởi lượng nước đào thải sẽ giúp thải trừ bớt vi khuẩn ở đường tiết niệu.
  • Hạn chế các chất kích thích như cà phê, rượu, chè bởi chúng có thể kích thích các yếu tố gây viêm nhất là đối với những bệnh nhân có tiền sử viêm tiết niệu.
  • Vệ sinh đúng cách, lau từ trước ra sau khi đi tiểu và sau khi đi cầu giúp ngăn vi khuẩn ở vùng hậu môn lây lan sang âm đạo và niệu đạo.
  • Đi vệ sinh ngay sau khi giao hợp. Ngoài ra, uống một ly nước đầy để giúp loại bỏ vi khuẩn.
  • Điều trị triệt để các bệnh lý có thể gây viêm tiết niệu như viêm tiền liệt tuyến, khô rát âm đạo, sỏi thận, sỏi tiết niệu…

Bài viết trên đây đã tổng hợp đầy đủ những thông tin về bệnh  viêm đường tiết niệu mà bạn nên biết để có cách Nói không với căn bệnh này, hoặc nếu bạn đã bị bệnh thì cũng có thể nhanh chóng nói lời tạm biệt và không hẹn gặp nó nữa. Và vì đây cũng là một căn bệnh rất phổ biến nên nếu có thể hãy chia sẻ với những người thân yêu của bạn vì một đường tiết niệu khỏe mạnh hơn.

Theo Dược sĩ Ngọc Mai

Xếp hạng: 5 (2 bình chọn)
sản phẩm bidimin

Kinh nghiệm dùng Bidimin

Hành trình 5 năm tìm giải pháp giảm tiểu đêm
U xơ phì đại tiền liệt tuyến
Hết cục cằn vì hết tiểu đêm
Bệnh tiểu đêm
Điều trị tiểu đêm
Bệnh tiểu đêm

Video

Gọi bác sĩ tư vấn 1800 0069

TS.BS Lê Ngọc Anh chuyên gia Thận - Tiết niệu
TS.BS Lê Ngọc Anh chuyên gia Thận - Tiết niệu
Chuyên gia PGS.TS Nguyễn Thị Lâm
Chuyên gia PGS.TS Nguyễn Thị Lâm

Bình luận

Tư vấn trực tuyến